(Thanh Quang, phóng viên RFA 2012-01-03)

  

Các bậc nhân sĩ trí thức biểu t́nh ôn ḥa đ̣i công lư và ḥa b́nh trên biển Đông.

 

         Cách nay hơn 1 thế kỷ xuất hiện bài thơ nổi tiếng vào dịp đầu năm mang tên Chúc Tết của Tiên sinh Trần Tế Xương, qua đó, cụ Tú Xương đề cập tới việc chúc tụng nhau dồn dập, nào là chúc thọ, chúc sinh nhiều con, rồi chúc giàu sang…

Lẳng lặng mà nghe nó chúc sang:
Đứa th́ mua tước; đứa mua quan.
Phen này ông quyết đi buôn lọng,
Vừa bán vừa la cũng đắt hàng.


Và đặc biệt là bài Chúc Tết của Tiên sinh Tú Xương sau cùng chúc đức cho thiên hạ phải ăn ở “sao được cho ra cái giống người”:

Bắt chước ai, ta chúc mấy lời:
Chúc cho khắp hết ở trên đời
Vua, quan, sĩ, thứ người muôn nước,
Sao được cho ra cái giống người !

 

Trí thức không phải là ḅ


         Giữa lúc lời chúc “Sao được cho ra cái giống người” của Tiên sinh Trần Tế Xương “vẫn c̣n mang tính thời đại”, th́ từ Huế, ngay ngày đầu Tân Niên Dương lịch 2012, blogger Hà Văn Thịnh bày tỏ nỗi “đau đớn” của ḿnh qua bài tựa đề “Không phải là ḅ nhưng có c̣n là con người nữa không ?”. 
 GS Hà Văn Thịnh kể lại rằng ngay ngày đầu tiên của năm mới, ông đọc báo và… đau đớn, v́ chưa có năm nào mà ông cùng lúc “được nghe và thấy một GS và một nhà văn trăn trở về cái chuyện hổng giống ai trên trái đất này”. GS Hà Văn Thịnh đi vào chi tiết:

 

 

 

GS Nguyễn Huệ Chi. RFA file

 

         GS Nguyễn Huệ Chi mong muốn những người cầm quyền biết rằng trí thức không phải là ḅ, c̣n nhà văn Vơ Thị Hảo th́ băn khoăn, có lẽ trí thức Việt Nam bây giờ không c̣n  không giống là con người nữa (!)…Hai cách nói và nghĩ của hai người không lẽ “bỗng dưng” mà trùng lặp?

 

                                                                                        GS Hà Văn Thịnh


  Rơ ràng không thể có chuyện ngẫu nhiên mà phải đoan quyết ngay lập tức rằng đây chính là tâm trạng chung, suy nghĩ chung của không ít trí thức thời nay trước việc họ bị gạt ra bên lề xă hội, trong khi hầu như ai cũng biết về cái gọi là “nền kinh tế tri thức”, “vai tṛ hàng đầu của trí thức trong thời đại mới”… Những ngôn từ thật kêu và thật mạnh của nỗi mỉa mai ê chề…

 

  Một đất nước mà chỉ băn khoăn v́ một nỗi không phải ḅ, không phải người th́ làm sao có thể phát triển, làm sao có thể văn minh hơn người, giông giống người? Nỗi đau này ai thấu hiểu cho đây? Chẳng lẽ những người có trách nhiệm cũng cho rằng chuyện này là “chuyện nhỏ”? Làm sao năm hết tết đến, bao thứ phải nghĩ, phải lo; trí thức hay người dân lao động chân tay lại không hề vui mà chỉ buồn về thân phận thấp hèn, bị quyền lực coi khinh, chà đạp? Nếu tỉnh lại một chút và nghĩ xa hơn một tư sẽ thấy rằng, sự nguy nan của vận nước, sự đau đớn của thời cuộc đă trầm trọng lắm rồi.

 

  Trong t́nh cảnh như vậy, nên nhân ngày đầu năm, GS Hà Văn Thịnh bày tỏ một ước muốn mà ông cho “nhỏ nhoi”, đó là “Trong năm 2012 này, chúng ta không phải là ḅ !”.

         Cũng nhân dịp đầu năm 2012, blogger Bùi Tín có bài “Câu thơ chúc đầu năm”, và nêu lên nghi vấn ngay từ đầu rằng “Qua thời sự trong nước và thế giới, nên chúc nhau điều ǵ là thích hợp, thiết thực nhất ?”. Và blogger Bùi Tín liên tưởng tới bài Chúc Tết của Tiên sinh Trần Tế Xương, nên phóng bút đầu năm:

Đọc lại những bài thơ chúc Tết xa xưa và hiện tại, tôi nghĩ nên nhắc lại mấy câu thơ đầu năm của nhà thơ dân tộc và dân dă Tú Xương. Thơ rằng:


Bắt chước ai ta chúc mấy lời,
Chúc cho khắp hết ở trong đời
Vua, quan, sỹ, thứ, người muôn nước
Sao được cho ra cái giống người.

 

 

Blogger Bùi Tín. RFA

 

         Vậy là nhà thơ từ cuối thế kỷ 19 đă có tinh thần quốc tế, nghĩ và lo cho cuộc sống có nhân phẩm của người muôn nước, của mọi thành viên của cộng đồng thế giới.

 

   Về chuyện Tiên sinh Tú Xương lo cho “cộng đồng thế giới”, th́ nhà báo Bùi Tín viện dẫn tới chuyện “năm qua, đă có lần Tổng thống Barack Obama tỏ ư mong cho chính quyền TQ hăy tỏ ra là những người đă trưởng thành”, hay “Cụ Tú Xương cứ như đoán trước được những chuyện diễn ra sau này trên mọi vùng của thế giới”, khiến có những sự kiện diễn ra trong thời gian gần đây lại rất hợp với lời chúc của cụ”, từ chuyện nhà độc tài Ben Ali cùng gia đ́nh “âm thầm cuốn gói” sau khi vơ vét hơn 4 tỷ đô la, rồi sự sụp đổ của những nhà chuyên chế Hosni Mubarak ở Ai Cập, Moammar Gadaffi của Libya cùng sự lo sợ bị mất “ngai vàng” của nhà độc tài Basshar al-Assad ở Syria, khi giới “bạo chúa’ đó sẵn sàng sử dụng mọi phương tiện trấn áp – dù đẫm máu – để ra sức dập tắt biểu t́nh.

Sống sao cho ra cái giống người
         Theo blogger Bùi Tín th́ hành động như vậy  “không ra cái giống người”. C̣n chuyện ở VN th́ sao ? Nhà báo Bùi Tín nhận xét:

 

  Nh́n vào t́nh h́nh trong nước, sao mà 4 câu thơ của cụ Tú Xương cũng thích hợp đến thế. Cụ nhắn nhà Vua – cứ như là nhắm thẳng vào nhà vua tập thể 14 vị trong Bộ Chính trị CS, theo cách gọi của chính nguyên chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An.

                                                                                      Blogger Bùi Tín

 

   Năm nay, họ vẫn giữ những bản án cực kỳ nặng nề với các công dân tận trung với nước, tận hiếu với dân như Trần Huỳnh Duy Thức, Cù Huy Hà Vũ, Phạm Thanh Nghiên, Nguyễn Tiến Trung… lại c̣n bắt cóc giam giữ không xét xử nhà báo Điếu Cày Nguyễn Văn Hải và cô Bùi Minh Hằng.

Cụ Tú Xương không quên nhắc đến hàng ngũ quan lại, làm các quan cộng sản lớn nhỏ không khỏi giật ḿnh, v́ các vị đă đua nhau vơ vét, múc lấy múc để của công và ngân sách quốc gia, chia chác cho nhau không hạn độ.

 

 

 

Công an áp giải TS Cù Huy Hà Vũ đến ṭa án nhân dân thành phố Hà Nội sáng ngày 4-4-2011.AFP

 

       …Họ là cái giống người ǵ kỳ lạ, không b́nh thường vậy? Với tầng lớp sỹ và thứ, nghĩa là sỹ phu và thứ dân, cụ Tú Xương muốn nhắn nhủ, bước vào năm mới tất cả hăy ngẩng cao đầu để thực sự là người, là con người chân chính, là thuộc về giống người có lương tri, nhân ái, có tài trí và lư tưởng.
         Hăy đứng thẳng cả dậy, một ḷng một dạ yêu nước ḿnh thương dân ḿnh, chống bành trướng tham lam, chống tham nhũng tệ hại, dành lại dân chủ, tự do, dành lại cuộc sống có nhân phẩm, Hăy một ḷng dành lại bằng được tự do cho các chiến sỹ yêu nước đang bị giam cầm phi lư và phi pháp… Thực hiện được lời chúc ấy, sang năm 2012, mỗi người Việt Nam ta là một con người chân chính. Cả dân tộc – vua, quan, sỹ, thứ – đều sống cho ra cái giống Người.


 

  Qua bài “Happy New Year” được blog Quê Choa và nhiều mạng nhật kư khác phổ biến, tác giả Trịnh Khả Nguyên lưu ư tới lời chúc tết của giới “vua, quan” tới thứ dân – “mà phải đợi đến đầu năm Âm lịch th́ các vị mới đọc thông điệp chúc Tết”. Theo tác giả:

         Các vị chúc nhân dân đạt được nhiều thứ lắm, nào là năm mới thắng lợi mới, nào là tích cực pḥng chống tham nhũng, nào là sống, làm việc theo hiến pháp và pháp luật, đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, dân giàu nước mạnh, dân chủ, công bằng văn minh tiến bộ v.v…chung qui là chúc happy, rằng hay th́ thật là hay (c̣n câu sau xin không trích dẩn).
Ai không mong được happy, nhưng liệu có bao giờ làm theo hiến pháp và pháp luật mà bị unhappy không. Dân giàu nước mạnh để bảo vệ đất nước. Sang cái ư dân chủ ,công bằng th́ dân rất muốn, c̣n quí vị có muốn như vậy không ?


         Theo tác giả th́ xưa nay lănh đạo chúc dân, nhưng hiếm khi nghe dân chúc lại lănh đạo ngoại trừ trường hợp cuối thư, đơn thỉnh nguyện của “sỹ, thứ” có câu chúc xă giao như “kính chúc quư ngài khỏe mạnh, hạnh phúc”. Như vậy, để cho vấn đề “ṣng phẳng”, nhân dân, nếu được, sẽ chúc lănh đạo những ǵ ? Blogger Trịnh Khả Nguyên nhận xét:

         Câu hỏi không đơn giản, v́ có những điều dân cho là hay, là nghe được nhưng chắc chi các vị nghe. Và ai biết lănh đạo thích nghe thứ ǵ. Thời xưa, nói chuyện với vua là cực h́nh mà c̣n nguy hiểm. Thời nay th́ nói chuyện với lănh đạo không như thế, nhưng ít ra cũng mệt, bằng chứng là có những vị nhân sĩ ,trí thức bằng xanh, bằng đỏ nghiêm chỉnh, chỉ nói chuyện với các quan cao cấp mà đă không thoải mái rồi.

         Chúc giàu sang phú quư th́ chắc các vị không cần. Chúc quyền lực th́ thừa. Chúc sống lâu, nghe ra có vẻ “ vạn tuế ”không hợp thời .Chúc sức khỏe, hạnh phúc th́ thực tế, rất cần ,nhưng bị trùng ư của đơn thư hay gửi lên lănh đạo mà thường là lănh đạo không đọc.Thôi, không dám sáng tác, xin lấy khẩu hiệu của nhà nước chúc lại lănh đạo: Sống, làm việc theo hiến pháp và pháp luật.


                                                                          Blogger Trịnh Khả Nguyên


Nhắc tới chuyện “ vua quan” ăn ở “sao được cho ra cái giống người”, blogger Người Hà Nội nhân dịp đầu năm dương lịch này có viết bài “Phê với chả b́nh!”, lưu ư rằng:

Làm quan ở Việt Nam xă hội chủ nghĩa kể cũng dễ thật v́ chẳng cần học hành ǵ hay hiểu nhân dân sống ra sao, mà chỉ cần “luồn cúi” giỏi hoặc là 4C (Con cháu các cụ), nghe theo đảng là khỏe re.
Và nếu có xảy ra chuyện tày đ́nh ǵ cũng chẳng sao v́ có kẻ khác nó chịu tội hộ hoặc đổ cho tập thể là xong tuốt. Vậy nên

 

ông nào ông nấy béo tṛn béo trục, nhà lầu xe hơi nhờ vào việc ngày ngày nghiên cứu, ứng dụng sáng tạo, nhuần nhuyễn “Vơ Vét Đại Pháp” – thứ cẩm nang của đảng ta có từ khi “cướp chính quyền” mùa thu năm ấy…

Với những ông quan ở Việt Nam bây giờ th́ “trách nhiệm" là một thứ “tṛ hề” và là thứ “rẻ mạt" nhất,  mà các ông có được. Cho nên nếu có chuyện này hay chuyện khác dù có to như “con voi” đến đâu th́ các ông quan ấy cũng chẳng sao cả.

 

 

 

 

Bà Dương Thị Tân và ông Nguyễn Văn Hải (blogger Điếu Cày) chụp năm 2004.

         Nhắc tới chuyện năm mới và chúc Tết, hiện c̣n không tới 3 tuần nữa là bước sang Tân Niên Âm lịch Nhâm Th́n, tức Năm Rồng – mà theo phân tích của blogger Hà Sĩ Phu, “trong 12 con giáp th́ 11 con là Thực, chỉ có Rồng là Mộng, do con người tưởng tượng mà ra”.

 

 

Giáo sư TS Hà Sĩ Phu. RFA file


Bài “Năm Rồng và Triết lư của Rồng” mà TS Hà Sĩ Phu khai bút đầu năm dương lịch này có đoạn như sau:

         Tích “Rồng lên” giữa đất Thăng Long c̣n sức sống là bởi người dân Thăng Long vẫn giữ được cái hồn Lư Thái Tổ yêu nước thương dân nên soi rọi vào “Lá cờ Trung quốc thừa sao” là thấy hiện ngay ra h́nh bóng một Lê Chiêu Thống đang chui vào ống tay áo của Đại Hán tham tàn. Kẻ sĩ Thăng Long đă nhiều phen vạch trần tính mị dân và phản quốc trong “16 chữ vàng” và “láng giềng 4 tốt” đầy tính giả mạo, nhưng vải thưa ấy không che được “mắt thánh” của một Dân tộc đă giành kỷ lục Guiness 1000 năm…Bắc thuộc.
         Ngôi “tiểu tinh” xuất hiện trên lá cờ Trung quốc thừa sao lập tức bị tóm quả tang c̣n ví như tóm một tên Việt gian đặc công đang chơi tṛ ú tim “lộng giả thành chân” đùa giỡn, toan chơi những “sự đă rồi” cho quen dần đi. Dân đă nh́n rất rơ, nhưng Dân chưa đủ sức lôi cổ những tṛ sàm ngôn-ngụy thuyết ấy ra trị tội mà thôi.

 

                                                                                     Blogger Hà Sĩ Phu


         Tết con Rồng đă đến gần. Cũng nghĩ ngày Xuân chỉ nên nói chuyện vui, chẳng nỡ làm mọi người bận tâm những điều nợ…nước. V́ thế mà đắn đo, viết xong lại bỏ. Nhưng lại nghĩ, nếu cứ sợ chuyện lo buồn làm‘sái” ngày vui th́ làm ǵ có chiến thắng Đống Đa hiển hách, đánh tan 20 vạn quân Thanh giữa ngày Tết Kỷ Dậu 1789, cùng lúc sánh vai với cuộc Cách mạng Pháp 1789 và bản "Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền" vang dội (26.8.1789), mà Hồ Chí Minh đă tôn vinh nhân ngày Quốc Khánh sau này ? Thôi th́ “Ngày Xuân bàn chuyện nước non, nhớ ngày Giỗ Trận Tây sơn th́ về”.


Tạp chí Điểm Blog xin tạm dừng ở đây. Thanh Quang mong gặp lại tất cả quư vị trong chương tŕnh kỳ tới.